Bagikeun ka Lapak Facebook

Saha ÉtaRebo, 28 Méi 2014 01:46

Mamah Gambréng, Ustadzah ti Majalengka

Ku Lia RYosep Rustandi
SN
Mamah Gambreng [Potret: Maruta Bayu]

(SundaNews) Hawar-hawar geus kadéngé sora nu ceramah. Sora wanoja nu perténtang matak genah kana cepil.  Nu keur tausyiah téh namina katelah Mamah Gambréng.  Cara nyaritana jeung jejer anu diasongkeunana éstuning matak kataji.

Kalayan ngagunakeun basa Sunda, Mamah Gambréng ngaguar rupa-rupa masalah, ti mimiti urusan ngawinkeun, pentingna sodaqoh, mépélingan nyanghareupan maot, tug nepi ka nyarékan pamaréntah. Palebah kritisna anu matak kataji téh.  Mamah Gambréng  wani (luyu jeung namina "gambreng", jadi we tukang ngagambrengan). Contona nétélakeun yén pamaréntah Indonésia ayeuna keur dicepeng ku Dorna, Sangkuni, jeung sabangsa tokoh wayang séjénna anu karakterna kurang hadé. Geus puguh deui urusan BBM jeung élpiji naék mah, ampir sababaraha kali disabit-sabit ku Mamah Gambréng.

Kanyahona kaitung lega, kaciri mindeng ngabandungan berita jeung resep maca. Anu antukna bisa nyaritakeun rupaning perkara anu keur meujeuhna aktual. Mamah Gambréng ogé teu asa-asa nyarékan para ustad atawa ajengan anu panatik teuing, anu sok ngagegedékeun perbédaan dina ibadah. Contona solat Subuh nu maké qunut jeung teu maké qunut, hayoh dipaséakeun. Ceuk Mamah Gambréng, duanana ogé bener, da nu salah mah anu teu solat Subuh. Mamah Gambréng ngaguar pentingna solat. “Omat, solat téh penting pisan. Mun teu kaduga bari nangtung, bisa bari diuk. Mun masih teu kaduga, bisa bari ngagolér. Mun teu kaduga kénéh, bisa bari ngiceup. Mun teu kaduga kénéh, nya mending mending paéh wé da kaheurin-heurin di alam dunya ogé, kurang ajar!” kira-kira siga kitu contona mah. Kecap “kurang ajar” jadi lalab dina mangsa nyarékan nu tara ibadah. Tapi sanajan kitu, nu ngabandungan téh kalah sareuri, beuki pogot ngabandungan Mamah Gambréng.

Palebah ngaguar perkara pentingna sodaqoh, Mamah Gambréng méré conto ku ngadongéngkeun sababaraha tokoh. Caritana hadé pisan lamun diangkat kana carpon. Ngaguluyur, konflikna matak panasaran nu ngabandungan, diatur struktur dramatikna, tur calakan dina ngatur klimak.

Anu matak keueung mah basa Mamah Gambréng ngaguar sakaratul maut. Ku cara ngasongkeun conto lalakon anu merenah, bisa beunang mamaras haté téh.  Ceuk Mamah Gambréng, tong wani-wani maot lamun tacan siap bebekelan ku amal hadé. Solat, Sodaqoh, jeung amal hadé séjénna nu bakal nyalametkeun urang di akhérat.

Mamah Gambréng ngabagikeun keretas, anu eusina mangrupa tulisan nadoman karya anjeunna, dijudulan “Geura Saradia”. Demi eusina, nyaéta:

 

Hayu urang saradia

Meungpeung keur hirup kénéh di dunia

Amal keur sampeureun jaga

Di ahir moal sulaya

Geuning maot ngadodoho

Boro sok dipoho-poho

Datangna teu méré nyaho

Ngagentak taya témpo

 

Taya beurang taya peuting

Taya raja taya kuring

Dimana ajal geus sumping

Teu meunang témpo anaking

 

Lain meureun lain sugan

Da ieu mah kanyataan

Kabéh pasti ngarandapan

Geuning awak urang pisan

 

Boro mah keur suka bungah

Ngatur napsu seuri ngeunah

Béak waktu kudu pindah

Nyampeurkeun ka alam barzah

 

Rék naon nu rék dibawa

Duit atawa sawah lega

Meunang ngumpul-ngumpul téa

Bélaan nipu paséa

 

Ibadah katélér-télér

Nepi ka ngatuhu ngalér

Lapur badan enggeus ngémpér

Di tengah imah ngagolér

 

Nu ngariung minggir miris

Nyaah ngan bati ngalengis

 

Geumpeur pacampur jeung waas

Sétan mah pasti mupuas

 

Mun geus kitu tah karasa

Dunya taya pangawasa

Anak ngabéla teu bisa

Indungna sedih nalangsa

 

Geus waktu ninggalkeun lembur

Menuju ka alam kubur

Meunang ngali geus diukur

Mahi keur awak saukur

 

Mayit teu lami digotong

Papisah jeung nu dimongmong

Tinggal harta imah gedong

Nu deukeut geus teu katémbong

 

Lagadar datang pasaran

Jenazah tunggang pasaran

 

Mayit dibawa nyingkir

Rék didimpen sisi gawir

 

Golosor pasaranana

Mayit lebet ka kuburna

Langkung sanget nalangsana

Mun mayit ageung dosa

 

Rup ku padung rap ku lemah

Di jero kubur merenah

Mangga raraos ku manah

Katingal keueung teu ngeunah

 

Ayeuna mayit dikubur

Aduh geuning matak paur

Sabab henteu aya batur

Sumawonna nambah umur

 

Nu ngaruang geus baralik

Ngan kantun mayit cunggelik

Mayit hudang ulak-ilik

Taneuhna disangka bilik

 

Barang henteu kantos lami

Torojol ti jero bumi

Singhoréng nu badé nguji

Jurungan Nu Maha Suci

 

Anu namina malaikat

Munkar wa Nakir kasebat

Kiceupna saperti kilat

Nyarita cara gelap

 

Judulna ieu nadoman

Badé ngageuing pikiran

Sina inget ka dawuhan

Nabi Muhammad jungjunan

 

Ku maca ieu pépéling

Muga sing jadi panggeuing

Duh Gusti anu ngajaring

Abdi paparinan éling

 

Wassalam, Ibu Gambréng, 131207

 

Catetan

Minangka catetan, nadoman anu diserat ku Mamah Gambréng mémang ngandung kekecapan nu murwakanti kalayan euyeub ku pépéling sakumaha nu jadi udagan nu nulisna. Tapi masih kénéh héngkér dina milihan kecap-kecapna, réa anu dipaksakeun jeung kapaksa gupuy-gapay kana basa Malayu, sarta jejerna kurang museur.

Conto kalimah anu dipaksakeun jeung kamalayon, bisa diilikan dina bait:

 

Geus waktu ninggalkeun lembur

Menuju ka alam kubur

Meunang ngali geus diukur

Mahi keur awak saukur

 

Kecap “menuju” jelas lain basa Sunda, kawasna bakal leuwih merenah lamun diganti ku kecap “muru”. Kalimah “Mahi keur awak saukur” tangtu baé dipaksakeun keur ngudag ahiran “ur”. Padahal lamun kalimahna diganti ku “Saukur mahi awak sakujur”, sigana leuwih merenah. Saterusna anu dimaksud ku kuring henteu museur, pék tengetan bait di handap ieu:

 

Taya beurang taya peuting

Taya raja taya kuring

Dimana ajal geus sumping

Teu meunang témpo anaking

 

Tina nyaritakeun raja jeung diri sorangan, ngaléok kana kecap “anaking”, pikeun ngudag ahiran “ing”. Lamun kecap “anaking” diganti ku kecap “da geuning” (ngarah sarua tilu engang), tangtu moal aya kesan ajlok-ajlokan.

Tapi sacara umum, éta naskah nadoman téh hadé pikeun dibaca tur dilenyepan. Perkara béda cara ngaaprésiasi, apan saur Mamah gambréng ogé perbédaan téh rohmat. Sono hayang ngalenyepan deui tausyiah Mamah Gambréng. ***

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu:
  
  • Senén, 03 Fébruari 2014 19:50

    fathan

    ya allah meni seer pisan kajahatan...
  • Senén, 27 Januari 2014 16:44

    agus sofyan

    Simkuring mani hoyong maca carios sunda ti ngawitan Gumilar , Wijana, sibuntung jago tutugan tug dugi ka Jaka santang..mani...
  • Jumaah, 24 Januari 2014 19:20

    yudha

    Tumaros, dimana tiasa mendakan buku Si Buntung Jago Tutugan? hatur nuhun pisan....
  • Jumaah, 24 Januari 2014 11:05

    Nandan Kusmanagiri

    Wilujeng makalangan, langkung pogot sigana upami tos aya aplikasi dina android...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 19:18

    Erwin Kusumah

    Kang dupi wawaran perkawis FDBS teu ditayangkeun di...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 11:06

    Ai Karlinawati

    Hoyong milarian conto wawacan kanggo murangkalih hanjakal teu aya..hatur nuhun ..Mugia website ieu lana...
  • Saptu, 21 Désémber 2013 14:14

    iklanzoom.com

    Asalamualaiakum dari iklanzoom.com semoga pendidikan Indonesia tambah maju wasalamuaalaikum fresh...
  • Saptu, 02 Novémber 2013 18:31

    Sukinah Boiman

    Alhamdulillah upami di kota Bandung gaduh sakola favorit ngiring bingah, kumargi lami-lami upami basa sunda pada ninggalkeun bisa punah...

Badé ngomén? Mangga klik di ieu.

SN

Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44

Parobahan Raperda No 15, Baris Mancegkeun PDAM Tirtawening

(SundaNews, Bandung) Sabada Raperda Parobahan Perda No 15/2009 disahkeun Pansus II DPRD Kota Bandung ahir Agustus 2014, ...
SN

Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19

Pansus V DPRD Nargétkeun Bandung Meunang WTP Taun 2015

Sundanew.com, Ketua...
SN

Jumaah, 18 Juli 2014 02:37

Chace jeung Media Nu Sologoto

(SundaNews) Salah sahiji nu penting di Google téh nyaeta fungsi cache. Hiji kontén dina wéb, sanajan geus...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:32

Prabowo Cangcaya Surya Dharma Ali Kalibet Korupsi

(SundaNews, Jakarta) Naon anu diucapkeun ku Capres Prabowo Subianto ngeunaan ditéwakna Suryadharma Alie ku KPK dina...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:09

Din: “Amien Rais Kuduna Némbongkeun Sikep Negarawan”

(SundaNews) Ketua Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah Muhammad Din Syamsuddin manghanjakalkeun kana sikep Amien Rais anu...