Bagikeun ka Lapak Facebook

Basa SundaPedaran Basa SundaSenén, 23 Juli 2012 17:37

Kamus Mutahir

Ku Hawe Setiawan
SN
Ilustrasi [Potret: ]

KEDAL ucap ti sawatara urang Sunda pikeun nyusun kamus utama. Kacipta kamus téh pepek eusina, bisa dijieun cecepengan balaréa. Kamus kitu pohara pentingna pikeun ngahirup-huripkeun basa Sunda. Dina basa Indonésia kapan aya kamus besar. Tangtu basa Sunda gé butuh ku nu kitu.  

Ku nu boga hadasna, ruang-riung geus dipaju, tatahar geus dipilampah. Geus prung saenyana mah. Kari ngajaga réngkak organisasi, ngélingan sakur nu haat mantuan. Nu dipalar, puguh baé, saréréa teu lali ka hanca gawé. Kangaranan program rohaka, tanwandé bedas nu ngagarapna.

Kamus lulugu téh mémang lain teu aya, malah leuwih ti hiji jumlahna. Orokaya, nu nyampak téh beuki karasa mundur ka baheula. Nu pangngorana téh Kamus Hardjadibrata wedalan 2003, eusina dumasar kana Kamus Éringa wedalan 1984. Boh Kamus Hardjadibrata boh Kamus Éringa kasebut kamus dwibasa, rawayan basa Sunda jeung basa deungeun. Demi kamus ékabasa, keur kaperluan urang Sundana sorangan, paling Kamus Satjadibrata ti taun 1950-an, Kamus LBSS ti taun 1960-an, jeung Kamus Danadibrata ti taun 1970-an. Kabéh kamus abad ka-20. Ayeuna urang Sunda keur nyorang abad ka-21. Kamusna can aya!

Nu jadi panyileukan téh, cék légégna mah, kamus mutahir. Ari maksudna mutahir tumali kana rupaning aspékna: cara nyusunna katut pakakas nu dipakéna, eusina katut wadahna, pon kitu deui mangpaatna katut cara ngagunakeunana. 

Luyu jeung kamonésan jaman ayeuna, nu nyusun kamus ngamangpaatkeun pakakas hasil kamekaran téknologi digital. Upamana, rupaning tulisan dina basa Sunda, nu milu ngeuyeuban pikamuseun, disalin kana wanda digital atawa didigitalisasikeun. Sistim komputer kalayan software beunang ngakalan, bisa ngajaring, misah-misahkeun, ngagunduk-gundukkeun, ngitung, jeung mariksa éjahan sakur kekecapan nu kajaring. Ka dituna, lain baé unak-anikna kekecapan nu bisa diulikna téh, tapi deuih gambar ilustrasi, rarancang pidangan katut unak-anikna désain visual lianna. Diadumaniskeun jeung cara ngalisankeun unggal kecapna gé bisa. Kitu ku kira-kira mah nu katémbong ku sorangan nu teu pati ngarti kana bubuk leutikna jagat digital.

Waktu, tanaga, katut tempat —malah boa kaasup biaya— nyusun kamus téh tayohna bisa leuwih ringkes. Béh ditu Pa Danadibrata nyeratkeun kecap jeung kalimah ku panangan nganggo mangsi kana keretas sakitu taun lamina. Ayeuna mah kekecapan nu kajaring téh leuwih téréh disusunna. Satungtung bisa didigitalkeun, pikamuseun leuwih gancang kaolah. Béh ditu léksikograf ngagunakeun sistim kartu, nu tanwandé butuh rohangan lega pikeun nyimpen katalog, buku, katut dokumén lianna. Ayeuna mah cukup ku ngandelkeun rohangan virtual baé. Pabukon sagedong bisa dijingjing dina laptop sakantong. Kamonésan kawas kieu tangtu mangaruhan carana nyusun kamus. Paling copélna, éta kamonésan téh bisa ngandelan pangharepan yén kamus utama téh tangtu bisa ngawujud.

Nilik kana pakakas katut padikana mah, kamus mutahir téh pantesna leuwih beunghar eusina batan kamus méméhna. Rupaning kecap nu harirup, boh nu geus aya ti baheula boh nu béh dieu tingkurunyung ti saban madhab, meureun kawadahan. Ku jalan kitu, éta kamus enyaan bisa maturan urang Sunda kiwari enggoning ngaluginakeun basa indungna sorangan. Atuh wadahna meureun lain baé winangun buku citak tapi deuih buku éléktronik. Malah teu pamohalan bisa ngawujud kamus hirup dina média online, nu kamekaranana kapiara ku jalan interaksi jeung sakur nu ngagarunakeunana unggal waktu. Atuh ngagunakeunana lain baé ku jalan maca aksarana, tapi deuih teu pamohalan ku jalan ngadéngékeun cara ngalisankeun unggal kecapna. 

Kacipta bungahna mun seug kamus utama téh enyaan ngawujud cara nu dipiharep ku sawatara urang Sunda nu geus kedal niat téa.***

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu:
  
  • Senén, 03 Fébruari 2014 19:50

    fathan

    ya allah meni seer pisan kajahatan...
  • Senén, 27 Januari 2014 16:44

    agus sofyan

    Simkuring mani hoyong maca carios sunda ti ngawitan Gumilar , Wijana, sibuntung jago tutugan tug dugi ka Jaka santang..mani...
  • Jumaah, 24 Januari 2014 19:20

    yudha

    Tumaros, dimana tiasa mendakan buku Si Buntung Jago Tutugan? hatur nuhun pisan....
  • Jumaah, 24 Januari 2014 11:05

    Nandan Kusmanagiri

    Wilujeng makalangan, langkung pogot sigana upami tos aya aplikasi dina android...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 19:18

    Erwin Kusumah

    Kang dupi wawaran perkawis FDBS teu ditayangkeun di...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 11:06

    Ai Karlinawati

    Hoyong milarian conto wawacan kanggo murangkalih hanjakal teu aya..hatur nuhun ..Mugia website ieu lana...
  • Saptu, 21 Désémber 2013 14:14

    iklanzoom.com

    Asalamualaiakum dari iklanzoom.com semoga pendidikan Indonesia tambah maju wasalamuaalaikum fresh...
  • Saptu, 02 Novémber 2013 18:31

    Sukinah Boiman

    Alhamdulillah upami di kota Bandung gaduh sakola favorit ngiring bingah, kumargi lami-lami upami basa sunda pada ninggalkeun bisa punah...

Badé ngomén? Mangga klik di ieu.

SN

Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44

Parobahan Raperda No 15, Baris Mancegkeun PDAM Tirtawening

(SundaNews, Bandung) Sabada Raperda Parobahan Perda No 15/2009 disahkeun Pansus II DPRD Kota Bandung ahir Agustus 2014, ...
SN

Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19

Pansus V DPRD Nargétkeun Bandung Meunang WTP Taun 2015

Sundanew.com, Ketua...
SN

Jumaah, 18 Juli 2014 02:37

Chace jeung Media Nu Sologoto

(SundaNews) Salah sahiji nu penting di Google téh nyaeta fungsi cache. Hiji kontén dina wéb, sanajan geus...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:32

Prabowo Cangcaya Surya Dharma Ali Kalibet Korupsi

(SundaNews, Jakarta) Naon anu diucapkeun ku Capres Prabowo Subianto ngeunaan ditéwakna Suryadharma Alie ku KPK dina...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:09

Din: “Amien Rais Kuduna Némbongkeun Sikep Negarawan”

(SundaNews) Ketua Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah Muhammad Din Syamsuddin manghanjakalkeun kana sikep Amien Rais anu...