Bagikeun ka Lapak Facebook

Sastra SundaÉséyKemis, 12 Juli 2012 19:42

Kagémbang Taman Pamekar

Ku Dadan Sutisna

Di lembur kuring, pasisian Tanjungsari, Sumedang, masarakatna lolobana mah patani. Sakolana rata-rata ukur nepi ka SD. Henteu raresepeun maca, jajauheun kana aya usaha néangan buku Sunda mah. Dalah kolot ku­ring sorangan, apan tara pirajeunan ngampihan buku, da puguh sapo­poéna ngurus sawah jeung kebon. Malah anéhna téh, harita mah sok rada disentak lamun nangenan ku­ring ngadekul maca téh.

"Mending kénéh ngala suluh ata­wa ngarit jeung ngahuleng kitu mah!" kitu pokna téh. "Maca mah moal jadi duit!"

Bisa jadi, pangna nyarita kitu téh, lantaran apaleun anu dibaca ku kuring lain buku pangajaran, tapi buku Sunda. Ceuk anggapan saba­géan urang lembur mah, apan maca téh kaasup ngahambur-hambur waktu.

Ari resep kana maca buku Sun­da mah, ti keur SD kénéh. Inget baé, taun 1986, basa kuring nincak kelas 2 SD. Harita ku guru sok dibagi buku bacaan, boh basa Indonésia, boh basa Sunda. Buku Sunda anu sok dibagikeun téh Taman Pamekar, karangan Sanusi jeung Samsudi. Mani geus kucel naker, sawaréh mah geus euweuh jilidan. Tapi eu­sina matak pogot, lantaran anu di­caritakeun dina éta buku, loba nu persis jeung nu kaalaman ku kuring. Kahirupan barudak lembur upama­na; nganteuran ka sawah, ngabe­dahkeun balong, nyieun pepeteng­an, nepi ka kaulinan barudak lem­bur. Inget baé, anu jadi tokohna téh Adé, Aman jeung Isah, adi-lanceuk. Adé nu pangleutikna.

Buku téh henteu meunang diba­wa balik, tapi kudu dibaca di sako­la. Tah, upama balik sakola téh, sok naék kana tangkal nangka pipireun sakola, ngadon maca di dinya. Bet aya waasna, lantaran sajeroning maca téh bisa bari nyawang pasa­wahan nu upluk-aplak, atawa wa­lungan nu caina hérang ngagenyas.

Lantaran maca di sakola mah henteu bisa samemenna, harita ku­ring usul ka guru, sangkan buku bisa dibawa ka imah. Nya diidinan, tapi keur sakuringeun. Da anu sé­jénna mah, ceuk guru kuring téh, henteu katémbong resep maca.

 

Dibagi buku ogé apan kalahka ha­reureuy, ukur diténjoan gambarna wungkul.

Atoh naker dibéré nginjeum téh. Datang ka imah, dekul baé maca bari nangkuban dina palupuh.

Enya ogé sapopoé aya di lingkung­an anu maké basa Sunda, tapi loba kecap-kecap anu henteu kaharti dina buku mah. Boro-boro apal kana ka­mus harita mah. Kabeneran nini kuring sok ngabeluk (nembangkeun pupuh dina wawacan), nya sok di­tanyakeun. Sagala apal deuih harti­harti kecap téh. Malah ceuk nini ku­ring harita, "Tah rék maca mah, wa­wacan Purnama Alam. Ramé geura!"

Tapi kuring henteu resep, lantar­an basana henteu ngaguluyur, asa matak kararagok.

Sanggeus maca Taman Pamekar, anu lobana nepi ka lima jilid, bet deu­deuieun hayang maca nu séjénna. Tapi ka mana néanganana? Di pabu­kon, can karuhan aya, da puguh ba­tan sakitu kaayaanana. Buku-buku­na awut-awutan, sawaréh geus di­hakan beurit. Guru kuring sorangan henteu apaleun, di mana ayana buku Sunda sajaba ti Taman Pamekar téh. Atuh nepi ka mandegna pangaresep kana maca téh, da puguh geus eu­weuh bacaeunana. Basa ngumaha ka kolot hayang dipangmeulikeun bu­ku, omonganana téh geus lain deui, "Boro-boro keur meuli buku, nga­hambur-hambur duit. Apan sapatu ogé can kabeuli!"

Minangka kaubaran téh, ku do­ngéng Sunda dina radio. Keun baé ceuk pikir téh, itung-itung gaganti maca.

Hiji mangsa, aya tatangga anu nyarita ka kuring.

"Tuh di bumi Pa Nana loba buku mah. Dua lomari!" pokna. Ari Pa Na­na téh, apan kepala sakola kuring. Saréréa ogé ajrih ka Pa Nana mah. Boro-boro wani unjam-injeum, mun pareng papaliwat ogé sakapeung mah sok nyumput, awahing ku éra.

Tapi ari karah ku keyeng mah, teu burung pareng. Harita kuring ngumaha ka bapa, ménta dianteur. Peuting-peuting nganjang téh, mawa obor, da puguh can aya listrik. Hen­teu nyangka, Pa Nana atoheun rék diinjeuman buku téh.

"Dibawa ka imah, ngarah aman Bapa mah. Apan sakola urang téh jauh ka ditu ka dieu, ti heula ogé kungsi aya nu ngabongkar, buku dibawa kabéh!" pokna. Balikna, ku­ring mawa buku sabebed. Buku Sunda wungkul. Lolobana mah bu­ku inprés, anu dikirim ka sakola­sakola.

Der deui atuh maca, leuwih po­got, da puguh loba rupana. Ti mimiti karangan Moh. Ambri, RAF, Ahmad Bakri, nepi ka Sawidak Carita Pon­dok. Malah dibéré nginjeum Kamus Umum Basa Sunda. Hanjakal basa ayeuna ditanyakeun deui, buku-bu­ku téh geus areuweuh. Ongkoh ayeu­na mah Pa Nana geus pangsiun.

Sajaba ti Taman Pamekar terbit­an Taraté, Bandung, aya sawatara buku anu terus nyantél nepi ka ayeu­na. Dongéng Énténg ti Pasantrén beu­nang RAF (saméméh diterbitkeun ku Geger Sunten) jeung Si Kabayan jadi Dukun beunang Moh. Ambri. Ari Si Kabayan jadi Dukun mah, inget baé téh lantaran kungsi dijieun sandi­wara ku RRI Bandung. Kabéhdieu­nakeun, resep kana karangan Sjarif Amin.

Pikeun kuring mah, asa aya wa­asna maca buku Sunda téh, pang­pangna anu nyaritakeun kahirupan di pilemburan. Palebah dieu kuring ngarasa basa Sunda téh aya leuwih­na ti basa séjénna, dina karya sas­tra mah. Sakapeung, mun keur ma­ca téh, asa nganjang ka alam pang­impian, atawa asa ngajugjug tempat nu boa teuing di mana ayana.[]

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu:
  
  • Senén, 03 Fébruari 2014 19:50

    fathan

    ya allah meni seer pisan kajahatan...
  • Senén, 27 Januari 2014 16:44

    agus sofyan

    Simkuring mani hoyong maca carios sunda ti ngawitan Gumilar , Wijana, sibuntung jago tutugan tug dugi ka Jaka santang..mani...
  • Jumaah, 24 Januari 2014 19:20

    yudha

    Tumaros, dimana tiasa mendakan buku Si Buntung Jago Tutugan? hatur nuhun pisan....
  • Jumaah, 24 Januari 2014 11:05

    Nandan Kusmanagiri

    Wilujeng makalangan, langkung pogot sigana upami tos aya aplikasi dina android...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 19:18

    Erwin Kusumah

    Kang dupi wawaran perkawis FDBS teu ditayangkeun di...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 11:06

    Ai Karlinawati

    Hoyong milarian conto wawacan kanggo murangkalih hanjakal teu aya..hatur nuhun ..Mugia website ieu lana...
  • Saptu, 21 Désémber 2013 14:14

    iklanzoom.com

    Asalamualaiakum dari iklanzoom.com semoga pendidikan Indonesia tambah maju wasalamuaalaikum fresh...
  • Saptu, 02 Novémber 2013 18:31

    Sukinah Boiman

    Alhamdulillah upami di kota Bandung gaduh sakola favorit ngiring bingah, kumargi lami-lami upami basa sunda pada ninggalkeun bisa punah...

Badé ngomén? Mangga klik di ieu.

SN

Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44

Parobahan Raperda No 15, Baris Mancegkeun PDAM Tirtawening

(SundaNews, Bandung) Sabada Raperda Parobahan Perda No 15/2009 disahkeun Pansus II DPRD Kota Bandung ahir Agustus 2014, ...
SN

Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19

Pansus V DPRD Nargétkeun Bandung Meunang WTP Taun 2015

Sundanew.com, Ketua...
SN

Jumaah, 18 Juli 2014 02:37

Chace jeung Media Nu Sologoto

(SundaNews) Salah sahiji nu penting di Google téh nyaeta fungsi cache. Hiji kontén dina wéb, sanajan geus...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:32

Prabowo Cangcaya Surya Dharma Ali Kalibet Korupsi

(SundaNews, Jakarta) Naon anu diucapkeun ku Capres Prabowo Subianto ngeunaan ditéwakna Suryadharma Alie ku KPK dina...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:09

Din: “Amien Rais Kuduna Némbongkeun Sikep Negarawan”

(SundaNews) Ketua Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah Muhammad Din Syamsuddin manghanjakalkeun kana sikep Amien Rais anu...