Bagikeun ka Lapak Facebook

Sastra SundaÉséyKemis, 12 Juli 2012 19:33

Kelir Dina Karangan

Ku Dadan Sutisna

KELIR téh pipinding. Hahalangan antara hiji rohangan jeung rohangan séjénna. Biasana dijieunna téh tina kaén. Di tajug, upamana, kelir téh sok dipaké wates tempat salat awéwé jeung lalaki. Di imah, sok aya kaén nu dipaké nutupan lawang pangkéng, ngarah teu atra teuing katénjo ti luar.

Umumna mah urang geus papada surti, aya naon di satukangeun ha­halang téh. Mun éta kelir diteundeun di lawang pangkéng, urang bisa ngira-ngira aya naon di jero pangkéng téh-najan teu nembrak katémbong gé. Meureun aya paranti saré, lomari pakéan, katut barang séjénna nu sok diteundeun di pangkéng.

Nietzsche, filsuf jeung ahli filologi ti Jerman, kungsi nyuratan ka Richard Wagner, baturna nu sok kurung-karang. Cék Nietzsche, nu disebut fik­si téh, boh prosa boh puisi, teu leu­wih ti narjamahkeun impian kana kanyataan jeung napsirkeun kanyataan kana impian. Hartina, boh impian, boh kanyaataan, dina karangan mah teu ditembrakkeun saujratna. Nya le­bah dieu perluna kelir dina karangan téh.

Nyieun kelir dina karangan mah tangtuna gé lain ku kaén, tapi ku ke­kecapan. Geus papada paham, apan modalna ngarang mah nya kecap. Cari nyieunna, rupa-rupa, teu aya formula nu pasti. Éta mah gumantung kana karancagéan nu ngarangna.

Mun urang keur ngarang, boh puisi boh prosa, pan dina diseuhseuhanana mah nu rék ditepikeun ka nu maca. Aya nu ditémbongkeun, digambar­keun, dikelemengkeun, maké pakakas kekecapan. Tah, gunana kelir téh nya pikeun mindingan naon nu rék ditém­bongkeun téa, ngarah teu nembrak teuing, tapi masih kénéh dipikasurti ku maca. Aya mangsana apan, nu dicaritakeun ku urang téh boa matak réhé. Boa matak kukurayeun. Boa matak caria.

Geura urang imeutan carita-carita pondok karangan Ahmad Bakrie. Dina karanganana, urang remen manggihan bagian-bagian nu sakapeung mah matak meureudeuy atawa matak éra sorangan, pangpangna nu patali jeung érotismeu. Ku Ahmad Bakrie mah ditembrakkeun apan, kumaha papu­ketna awéwé jeung lalaki dina kasur téh. Najan sok dibarung humor, tapi boa teu kabéh nu maca kalandep ku carita modél kitu téh.

Dina ngagambarkeun érotismeu, Ahmad Bakrie mah éstuning teu didingding kelir. Ditémbongkeun sajalantrahna. Tangtuna gé henteu salah, da kelir mah lain rukun ngarang, tapi bagian tina téknik ngarang.

Godi Suwarna, dina carpon "Lalakon Awon" nu kungsi meunang Hadiah D.K. Ardiwinata, sarua deuih nyaritakeun érotismeu. Dina éta carpon, aya tokoh Si Awon (jelema satengah owah) nu unggal peuting nyaksian pamajikanana saré jeung aparat désa. Sarua dina éta carpon gé aya adegan di pangkéng. Tapi nu dicaritakeun ku Godi mah sora éntog di luareun imah. Éta sora éntog, ku pangarang dipaké pinding keur ngagambarkeun kajadian di jero pangkéng, tur ku nu maca tangtu geus kasurti.

Aya deui carita nu baluas atawa ginggiapeun. Upamana dina kajadian rajapati, aya tokoh nu maténi tokoh séjénna maké bedog panjang: "Manéhna ngageumbatkeun bedog, bles meneran pisan kana beuteung musuh. Getih ngabayabah, peujit budal-badil, bedog parat nepi kana tonggong, jsté." Éta kalimah, bisa jadi keur sabagian nu maca mah éstuning matak ketir. Geura urang cobaan bandingkeun jeung nu maké kelir: "Ngan sakolépat, pérah bedog panjang geus napel na beuteung musuh." Bisa jadi nu maca surti, pangna pérah bedog napel dina beuteung musuh lain alatan locot tina bedogna.

Dina "Asal-Usul Logojo Paris" nu ditarjamahkeun ku Syarif Amin, aya adegan logojo nu nunggel beuheung awéwé geulis. Ku pangarang ukur diterangkeun ku kalimah "panon éta awéwé kucap-kiceup dina taneuh".

Kelir dina karangan, keur napsirkeun carita nu saujratna maké pakakas kekecapan. Mindingan nu nembrak ngarah dipikasurti ku nu maca. Pangarang téh apan lain ukur néangan "naon nu rék dicaritakeun", tapi mapantes "kumaha nyarita­keunana" deuih.***(Dadan Sutisna)—

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu:
  
  • Senén, 03 Fébruari 2014 19:50

    fathan

    ya allah meni seer pisan kajahatan...
  • Senén, 27 Januari 2014 16:44

    agus sofyan

    Simkuring mani hoyong maca carios sunda ti ngawitan Gumilar , Wijana, sibuntung jago tutugan tug dugi ka Jaka santang..mani...
  • Jumaah, 24 Januari 2014 19:20

    yudha

    Tumaros, dimana tiasa mendakan buku Si Buntung Jago Tutugan? hatur nuhun pisan....
  • Jumaah, 24 Januari 2014 11:05

    Nandan Kusmanagiri

    Wilujeng makalangan, langkung pogot sigana upami tos aya aplikasi dina android...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 19:18

    Erwin Kusumah

    Kang dupi wawaran perkawis FDBS teu ditayangkeun di...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 11:06

    Ai Karlinawati

    Hoyong milarian conto wawacan kanggo murangkalih hanjakal teu aya..hatur nuhun ..Mugia website ieu lana...
  • Saptu, 21 Désémber 2013 14:14

    iklanzoom.com

    Asalamualaiakum dari iklanzoom.com semoga pendidikan Indonesia tambah maju wasalamuaalaikum fresh...
  • Saptu, 02 Novémber 2013 18:31

    Sukinah Boiman

    Alhamdulillah upami di kota Bandung gaduh sakola favorit ngiring bingah, kumargi lami-lami upami basa sunda pada ninggalkeun bisa punah...

Badé ngomén? Mangga klik di ieu.

SN

Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44

Parobahan Raperda No 15, Baris Mancegkeun PDAM Tirtawening

(SundaNews, Bandung) Sabada Raperda Parobahan Perda No 15/2009 disahkeun Pansus II DPRD Kota Bandung ahir Agustus 2014, ...
SN

Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19

Pansus V DPRD Nargétkeun Bandung Meunang WTP Taun 2015

Sundanew.com, Ketua...
SN

Jumaah, 18 Juli 2014 02:37

Chace jeung Media Nu Sologoto

(SundaNews) Salah sahiji nu penting di Google téh nyaeta fungsi cache. Hiji kontén dina wéb, sanajan geus...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:32

Prabowo Cangcaya Surya Dharma Ali Kalibet Korupsi

(SundaNews, Jakarta) Naon anu diucapkeun ku Capres Prabowo Subianto ngeunaan ditéwakna Suryadharma Alie ku KPK dina...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:09

Din: “Amien Rais Kuduna Némbongkeun Sikep Negarawan”

(SundaNews) Ketua Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah Muhammad Din Syamsuddin manghanjakalkeun kana sikep Amien Rais anu...