Bagikeun ka Lapak Facebook

Arsip MediaKemis, 12 Juli 2012 06:22

Karuhun Ciburuy "Resep" Ketuk Tilu

Ku Nana Munajat


 

Bubuy bulan,

bubuy bulan sangray béntang

panon poé

panon poé disasaté

unggal bulan

unggal bulan abdi téang

unggal poé

unggal poé ogé hadé

Situ Ciburuy laukna hésé dipancing…

 

RUMPAKA lagu di luhur, moal bireuk deui da kawéntar ka mana-mendi. Ari anu matak kataji, dina éta rumpaka ogé kasabit-sabit perkara Situ Ciburuy. Urang Bandung, harianeun pisan upama teu apal Situ Ciburuy. Pikeun nu sering ka Jakarta maké jalan Cianjur, atawa nu sok nyaba ka Cianjur jeung Sukabumi pasti sering ningali Situ Ciburuy, anu lokasina sisi jalan raya Padalarang, mun ti gerbang tol Padalarang mah aya kana 4 km-na. Jadi, Situ Ciburuy téh perenahna di Kacamatan Padalarang, Kabupatén Bandung, nu cenah laukna hésé dipancing atawa diuseup.

Naha bener lauk di Situ ciburuy hésé dipancing? Kawasna nu ngarang éta rumpaka saméméhna tetelepék heula ngeunaan Situ Ciburuy. Numutkeun para sepuh Situ Ciburuy, mémang lauk di dinya mah bangga dipancingna. Kilang kitu, bangga sotéh pikeun jalma anu teu apal kana itungan wanci jeung kana “karesep” karuhun nu ngageugeuh éta tempat. Kabuktian waktu Pamaréntah Kabupatén Bandung ngayakeun kongkur nguseup, loba nu ngabulasin, padahal éta situ téh saméméhna dipelak réwuan kintal. Jadi, tétéla lauk di Situ Ciburuy mah hésé diala.

Dumasar kana katerangan patugas nu ngokolakeun éta kawasan wisata Situ Ciburuy, legana situ téh aya kana 50 héktarna. Malah baheula mah, nepi ka taun 1970-an, legana nepi ka 80 héktar. Tapi ku lantaran caina beuki orot, tur lahan nu geus jadi darat dipaké tatanén ku masarakat,  situ téh jadi ngaheureutan.

Nepi ka taun 1970-an Situ Ciburuy masih kénéh sok diruat ku kasenian “Ketuk tilu”, salasahiji kasenian rayat nu ngaranana nyoko kana waditra pamirigna anu poko, nyaéta ketuk atawa penclon tilu siki, diwuwuh ku kendang, kulanter, rebab, kecrék, kempul jeung goong. Éta kasenian mintonkeun ronggéng pikeun ngahibur nu lalajo, pangpangna pamogoran.

Nurutkeun béja, ketuk tilu teu meunang diganti ku kasenian naon baé. Kumaha pami ku wayang golék? Pokona mah teu meunang, komo ku dangdut mah. Mun teu kasenian ketuk tilu henteu digelar, sok aya balukarna. Utamana mah ka masarakat nu aya di sabudeureun situ, atawa ka tatamu nu ngadongdon ka éta tempat. Loba kabéjakeun nu keur lalayaran  ngadadak parahuna tikelebuh, atawa nu ngojay tikerelep, bari jeung teu muncunghul deui.

Upama aya kajadian anu titeuleum, arang anu salamet, malah layonna ogé leungit duka ka mana, kitu cenah. Tapi anu titeuleum téh bakal kapanggih deui, boh dina kaayaan hirup atawa geus jadi  layon lamun nanggap heula kasenian ketuk tilu. Kiwari ogé mun pareng aya kajadian saperti kitu, sok nanggap ketuk tilu—sanajan ngan ukur ku kaset. Pangpangna mah dina jaman kiwari rombongan kasenian ketuk tilu nu sok biasa dipaké ngaruat, geus tumpur. Papadaning kitu, mun éta sarat dicumponan (sanajan ku kasét), cai téh siga anu digurat, garisna lempeng ka tempat jalma nu titeuleum téa, terus ngaburial, dina ulekan cai ujug-ujug mumbul jalma nu kacilakaan téa. Kitu ceuk béja anu kapaluruh ku “SB”.

Pon kitu deui lamun aya konkur nguseup, salawasna kudu nanggap heula ketuk tilu. Paling henteu, nyetél heula kasét ketuk tilu, henteu bisa wawayagon, dina harti ulah ngan ukur nyetél kaset, da puguh laguna ogé kudu lagu buhun, saperti kembang beureum jeung buah kawung, sarta sorana kudu kadéngé ka sakuliah situ. Sasarina sangkan aweuhanana rada lega, sok diakalan make toa.Tangtu baé samemehna kudu diayakeun do’a salamet, sarta diwuwuh ku rupa-rupa sasajén.

Numutkeun sesepuh urang dinya, mun teu maké sora ketuk tilu, salian nguseupna moal beubeunangan, anu nguseupna ogé sok katarajang kasakit atawa bakal aya kajadian nu teu dipiharep. Sabalikna mun “karesep” karuhun ditedunan, sanajan jalma nu teu biasa nguseup, sok ngadadak mucekil, ceuk paribasana mah clom guriwil.

Iwal ti éta, numutkeun Abah Encé, sesepuh di éta lembur, upama nguseup di Ciburuy mah kudu apal kana wanci tatanén. Urang Ciburuy mah geus pada apal, mun usum derep, gacong, atawa paré keur diétém, ogé mun keur raéng sora empét-empétan tina jarami paré. Cindekna keur usum panén, tara pirajeuneun nguseup, da tangtu, sanajan eupana hadé atawa nu nguseupna geus mahé, dijamin moal beubeunangan, da cenah mah moal aya lauk anu nyanggut.

Sabalikna upama keur usum macul, tandur, ngangler, atawa malik jarami, pikeun urang Ciburuy, Situ Ciburuy bisa diandelkeun. Éta téh nepi ka kiwari. Mun di imah pabéasan geus korédas, tinggal mawa sair, useup atawa sirib, tangtu korang atawa koja bakal pinuh ku lauk. Tapi kituna téh ukur pikeun urang Ciburuy, da kanu lain urang dinya mah, mindeng ngabulasin.

Di sagédéngeun éta, aya sawatara pantrangan nu teu meunang dipilampah, nyaéta dipahing ngomong sompral. Saperti nu kaalaman ku sobatna Abah Encé,  sebut baé ngaranana Jang Lélé. Demi Jang Lélé téh teu percaya kana pamali. Buktina basa keur nguseup téh nyarita saengabna, susumbar nyebutkeun hayang panggih jeung karuhun, awong-awongan deuih.

Sakitu Jang Lélé geus dipépélingan, kalah ngahajakeun. Na atuh teu kanyahoan, puncungul lauk gedé, mumbul ka luhur sahibas cai, cenah mun geus ditembongan dedemit lauk Ciburuy, bakal aya mamala. Enya baé, saminggu ti harita manehna unggah balé watangan, kalibet kana raja pati, dibérok aya kana dua taunna.

Kajadian lianna, kungsi aya budak pamuda ngadon curak-curak sisi situ, bari nginum alkohol, ngomongna sompral bari jeung ngabaribinan. Geus kitu téh, teu pati lila, kabéjakeun balikna cilaka, motor anu ditumpakana katabrak treuk nepi ka henteuna. Mun karuhun Situ Ciburuy nepi ka danget ayeuna kudu waé diruat ku “ketuk tilu” kalayan henteu bisa diganti ku kasét, kawasna dangiang kasenian ketuk tilu ogé bakal milu kapiara. Atuh di sagédéngeun éta, apan ketuk tilu bisa jadi pangirut wisatawan. Antukna kasenian Ketuk Tilu bakal hirup bari jeung huripna.***(

 

 

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu:
  
  • Senén, 03 Fébruari 2014 19:50

    fathan

    ya allah meni seer pisan kajahatan...
  • Senén, 27 Januari 2014 16:44

    agus sofyan

    Simkuring mani hoyong maca carios sunda ti ngawitan Gumilar , Wijana, sibuntung jago tutugan tug dugi ka Jaka santang..mani...
  • Jumaah, 24 Januari 2014 19:20

    yudha

    Tumaros, dimana tiasa mendakan buku Si Buntung Jago Tutugan? hatur nuhun pisan....
  • Jumaah, 24 Januari 2014 11:05

    Nandan Kusmanagiri

    Wilujeng makalangan, langkung pogot sigana upami tos aya aplikasi dina android...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 19:18

    Erwin Kusumah

    Kang dupi wawaran perkawis FDBS teu ditayangkeun di...
  • Jumaah, 03 Januari 2014 11:06

    Ai Karlinawati

    Hoyong milarian conto wawacan kanggo murangkalih hanjakal teu aya..hatur nuhun ..Mugia website ieu lana...
  • Saptu, 21 Désémber 2013 14:14

    iklanzoom.com

    Asalamualaiakum dari iklanzoom.com semoga pendidikan Indonesia tambah maju wasalamuaalaikum fresh...
  • Saptu, 02 Novémber 2013 18:31

    Sukinah Boiman

    Alhamdulillah upami di kota Bandung gaduh sakola favorit ngiring bingah, kumargi lami-lami upami basa sunda pada ninggalkeun bisa punah...

Badé ngomén? Mangga klik di ieu.

SN

Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44

Parobahan Raperda No 15, Baris Mancegkeun PDAM Tirtawening

(SundaNews, Bandung) Sabada Raperda Parobahan Perda No 15/2009 disahkeun Pansus II DPRD Kota Bandung ahir Agustus 2014, ...
SN

Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19

Pansus V DPRD Nargétkeun Bandung Meunang WTP Taun 2015

Sundanew.com, Ketua...
SN

Jumaah, 18 Juli 2014 02:37

Chace jeung Media Nu Sologoto

(SundaNews) Salah sahiji nu penting di Google téh nyaeta fungsi cache. Hiji kontén dina wéb, sanajan geus...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:32

Prabowo Cangcaya Surya Dharma Ali Kalibet Korupsi

(SundaNews, Jakarta) Naon anu diucapkeun ku Capres Prabowo Subianto ngeunaan ditéwakna Suryadharma Alie ku KPK dina...
SN

Rebo, 28 Méi 2014 01:09

Din: “Amien Rais Kuduna Némbongkeun Sikep Negarawan”

(SundaNews) Ketua Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah Muhammad Din Syamsuddin manghanjakalkeun kana sikep Amien Rais anu...